تفاوت اتاق سرور با مرکز داده (Data Center)

• Posted by melika irani September 23, 2025 Filed in Arts & Culture 62 views
  click to rate

  اتاق سرور یا سرور روم در ساده‌ترین تعریف، یک فضای کوچک و کنترل‌شده در داخل یک سازمان است که برای نگهداری سرورها، تجهیزات ذخیره‌سازی و دستگاه‌های شبکه‌ای طراحی می‌شود. هدف اصلی آن، پشتیبانی از نیازهای داخلی همان مجموعه است. در مقابل، مرکز داده یا Data Center یک مجموعه بزرگ‌تر و حرفه‌ای‌تر است که معمولاً شامل چندین اتاق سرور بوده و زیرساخت‌های بسیار پیشرفته‌ای دارد تا بتواند علاوه بر نیازهای داخلی، خدمات گسترده‌ای مثل میزبانی وب، پردازش کلان‌داده‌ها و سرویس‌های ابری را به کاربران و شرکت‌های مختلف ارائه کند.

  از نظر اندازه و مقیاس، اتاق سرور معمولاً در حد یک اتاق یا چند رک محدود است، در حالی که یک مرکز داده می‌تواند شامل سالن‌های وسیع با هزاران رک و سرور باشد. همین تفاوت باعث می‌شود کاربردها نیز متفاوت باشند؛ اتاق سرور تنها نیازهای همان سازمان را پوشش می‌دهد، اما مراکز داده در مقیاس ملی یا حتی جهانی فعالیت می‌کنند.

  یکی از تفاوت‌های مهم دیگر، زیرساخت برق است. در یک اتاق سرور معمولی معمولاً از یک UPS و شاید یک ژنراتور پشتیبان استفاده می‌شود تا در مواقع قطع برق سرورها خاموش نشوند. ولی در مراکز داده، چندین منبع تغذیه مستقل، شبکه‌های برق مختلف و سیستم‌های توزیع برق افزونه وجود دارد که حتی در بدترین شرایط هم از خاموشی جلوگیری می‌کنند.

  از نظر سیستم سرمایش، اتاق سرور می‌تواند با کولرهای گازی یا دستگاه‌های CRAC ساده خنک شود. اما در مراکز داده با توجه به تراکم بالای سرورها، از فناوری‌های پیچیده‌تری مثل خنک‌سازی مایع، سیستم‌های in-row و طراحی دقیق مسیر هوای گرم و سرد استفاده می‌شود.

  امنیت فیزیکی نیز تفاوت زیادی دارد. در یک اتاق سرور معمولی، شاید فقط قفل در و چند دوربین مداربسته برای حفاظت کافی باشد. اما در مراکز داده چندین لایه امنیتی وجود دارد: کارت‌های دسترسی هوشمند، سیستم‌های بیومتریک مثل اثرانگشت یا تشخیص عنبیه، نگهبان‌های امنیتی و دوربین‌های ۲۴ ساعته.

  از نظر پایداری یا همان Redundancy هم شرایط متفاوت است. اتاق سرور ممکن است یک سیستم تهویه اضافی یا یک UPS یدکی داشته باشد، اما مراکز داده براساس استانداردهای بین‌المللی (Tier I تا Tier IV) طراحی می‌شوند و می‌توانند دسترس‌پذیری بسیار بالایی در حد ۹۹.۹۹۹٪ تضمین کنند.

  در نهایت، هزینه ساخت و نگهداری هم تفاوت زیادی دارد. ایجاد یک اتاق سرور برای شرکت‌های متوسط و کوچک مقرون‌به‌صرفه است. اما ساخت یک مرکز داده نیاز به سرمایه‌گذاری‌های چند ده یا حتی صدها میلیاردی دارد و معمولاً توسط شرکت‌های بزرگ فناوری، اپراتورها یا ارائه‌دهندگان سرویس ابری انجام می‌شود.

  به زبان ساده، می‌توان گفت اتاق سرور نسخه‌ی کوچک‌تر و ساده‌تر یک مرکز داده است. اتاق سرور برای نیازهای محدود یک سازمان طراحی می‌شود، اما مرکز داده یک زیرساخت عظیم برای ارائه خدمات به هزاران یا میلیون‌ها کاربر است.